Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Jak organizować przestrzeń dydaktyczno-wychowawczą uczniów z SPE

12-11-2020 Autor: Adriana Kloskowska

Wszystkie dzieci są zdolne, trzeba tylko dostrzec ich moc. To, co pozwala im realizować siebie, co wzmacnia wiarę we własne możliwości, co stanowi o tym, że mimo swoich niedoskonałości są gotowe podejmować trud pokonywania własnych słabości.

 

W przedszkolach i szkołach organizowane są kształcenie, wychowanie i opieka zarówno dla dzieci i młodzieży bez zdiagnozowanych specjalnych potrzeb edukacyjnych (dalej: SPE), jak i dla tych, którzy wymagają specjalistycznego wsparcia z uwagi na niepełnosprawność, niedostosowanie społeczne, zagrożenie niedostosowaniem społecznym czy też inne specyficzne trudności. Te ostatnie mogą być związane z występowaniem choroby przewlekłej, ze skutkami sytuacji kryzysowej lub traumatycznej, z zaburzeniami zachowania lub emocji, z trudnościami adaptacyjnymi po zmianie środowiska edukacyjnego czy też, o czym często się zapomina, z występowaniem szczególnych uzdolnień.


Każde dziecko, bez względu na to, na jakim etapie edukacyjnym się znajduje i do jakiej placówki uczęszcza, ma prawo do uczenia się i wychowywania w warunkach uwzględniających jego indywidualne potrzeby i możliwości. Podkreślają to wyraźnie akty prawne dotyczące zasad organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, czyli tych, którzy mają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Mowa jest również o tym w rozporządzeniu Ministerstwa Edukacji Narodowej (więcej na ten temat w artykule „Kim jest uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi”, s. 12).


Cele IPET


Dla uczniów posiadających orzeczenie o po­trzebie kształcenia specjalnego nauka, wychowanie i opieka organizowane są na podstawie Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET). Jest on tworzony przez zespół nauczycieli i specjalistów na bazie zaleceń poradni oraz diagnozy pedagogicznej, która polega na bieżącej obserwacji funkcjonowania ucznia i stanowi podstawę dokonywania wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania (zgodnie z przepisami prawa musi być przeprowadzana co najmniej dwa razy w ciągu roku). Celem skonstruowania IPET jest prowadzenie przez nauczycieli zintegrowanych działań zmierzających do poprawy funkcjonowania ucznia, a zatem każdy nauczyciel pracujący z dzieckiem jest zobligowany do wdrażania zapisanych ustaleń oraz do bieżącej obserwacji, jakie są efekty podejmowanych działań, co daje szansę organizowania pracy zgodnie z indywidualnymi potrzebami. Uważna obserwacja jest również konieczna w przypadku uczniów, dla których organizowana jest pomoc psychologiczno-pedagogiczna. Dlatego niezwykle ważne jest, by nauczyciele, planując proces dydaktyczno-wychowawczy, zadawali sobie pytania: Co służy rozwojowi dziecka? Jakie cele należy realizować? Jakie czynności w procesie kształcenia należy wykonać? Jakie zmiany w umyśle dziecka może to wywołać? Czy wywołane czynności i zmiany w funkcjonowaniu dziecka są zgodne z jego potrzebami? Zadaniem nauczyciela jest także rozpoznawanie determinantów uczenia się, wśród których Janina Wyczesany wyróżnia czynniki wewnętrzne, takie jak: cechy rozwojowe ucznia oraz jego cechy indywidualne, do których należą: inteligencja, zdolności specjalne, zainteresowania, nastawienie. Druga grupa to czynniki zewnętrzne, obejmujące środowisko rodzinne i szkolne, sposoby dochodzenia do nowych treści, zapoznawania się z nimi i ich przyswajania.


Obserwacja funkcjonowania ucznia jest zatem podstawowym zadaniem nauczyciela. Podkreślała to Maria Montessori, o czym przypomina w swojej książce Paul Epstein: „Jeśli wychowawca potrafi poczuć radość płynącą z obserwacji narodzin i wzrostu, oraz przyodziać się w szatę pokory, czeka go zadowolenie, niedostępne dla tych, którzy przed frontem klasy występują w pozycji nieomylnego autorytetu”.

 

[...]

 

Adriana Kloskowska – doktor nauk humanistycznych, nauczyciel, pedagog specjalny, doradca zawodowy, coach, wykładowca akademicki, szkoleniowiec dla oświaty w Impuls do Rozwoju. Autorka i realizatorka licznych szkoleń. Propaguje uczenie się oparte na naturalnych dźwigniach umysłu, publikuje na łamach czasopism edukacyjnych i prowadzi fanpage na Facebooku pn. Impuls do Rozwoju Edukacji.

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.