Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Edukacja domowa

06-11-2020 Autor: Urszula Bartnikowska, Karolina Żelazowska

Na wniosek rodziców ucznia dyrektor szkoły może zezwolić na nauczanie dziecka w domu. Rozwiązanie takie ma wiele korzyści – szczególnie docenianych w dobie pandemii. Wiąże się też jednak z różnymi wyzwaniami.

 

Trudno jest nam wyobrazić sobie społeczeństwo bez szkoły. Taka społeczność kojarzyć się może jedynie z prymitywnymi plemionami, które nie mają zbyt wielu zorganizowanych form działania. Jednak nauka poza instytucjonalnym środowiskiem szkolnym odbywała się przez wiele wieków – najpierw jako nieformalne przekazywanie wiedzy z pokolenia na pokolenie, z czasem jako bardziej zorganizowana forma w postaci wsparcia ze strony nauczycieli, guwernantek.


W Polsce po zmianie systemu politycznego w 1991 r. pojawiła się w zapisach prawnych możliwość uczenia dzieci poza murami szkoły. Od tamtej pory ta forma nauki jest praktykowana przez coraz większą liczbę rodzin. Czasem wpływ ma na to sam efekt „kuli śnieżnej”, czyli więcej rodziców podejmuje się edukacji pozaszkolnej dziecka, więc coraz więcej innych rodziców może o tym usłyszeć i też podjąć taką decyzję. Czasem wzrostowi sprzyjają pewne wydarzenia, np. pandemia COVID-19 spowodowała, że rodzice z przymusu doświadczyli domowej nauki własnego dziecka. Wśród tych rodziców jest też taka grupa, która odebrała to jako pozytywne doświadczenie i w tym roku podjęła decyzję o edukacji domowej, inni zabrali dziecko ze szkoły, mając na względzie rozprzestrzenianie się koronawirusa w większych skupiskach. W tym roku można więc zaobserwować wzrost liczby uczniów edukowanych domowo.


Podstawa prawna


Aktualne uregulowania prawne umożliwiają edukację domową na podstawie: Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (DzU z 2009 r. nr 114, poz. 946), ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. DzU z 2020 r., poz. 1327; dalej: ustawa o systemie oświaty) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. DzU z 2020 r., poz. 910, dalej: prawo oświatowe). Podstawę prawną stanowi art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty:


Na wniosek rodziców dyrektor odpowiednio publicznego lub niepublicznego przedszkola, szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej, do której dziecko zostało przyjęte, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14, ust. 3, poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym lub inną formą wychowania przedszkolnego i obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą.
Można powiedzieć, że w tym trybie nauki poszczególne osoby (w tym osoby zatrudnione w szkołach) uzyskują inne prawa i obowiązki.

 

Realizacja krok po kroku


Szkoła (nauczyciele i dyrekcja) zwolniona jest z obowiązku realizowania podstawy programowej w przypadku danego ucznia (warto w tym miejscu wspomnieć, że dotacja na takiego ucznia jest od 2016 r. zmniejszona do 0,6 kwoty bazowej przypadającej na ucznia uczęszczającego do szkoły, natomiast w przypadku ucznia z klasy „0” została ona zmniejszona do zera). Obowiązek realizacji podstawy programowej przez takiego ucznia przejmują rodzice. To oni składają do dyrekcji wybranej szkoły w województwie zamieszkiwania podanie o wyrażenie zgody na realizowanie obowiązku szkolnego/nauki poza szkołą (zwykle potrzebna jest też opinia z publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej wystawiona specjalnie na tę okoliczność – w bieżącym roku szkolnym ten wymóg nie obowiązuje1). Do tego dołączają oświadczenie o zapewnieniu dziecku warunków do zapoznania się z podstawą programową oraz o przystąpieniu do egzaminów klasyfikacyjnych. Obowiązki rodziców są więc znacznie szersze niż w przypadku uczęszczania dziecka do szkoły.

 

[...]

 

dr hab. Urszula Bartnikowska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, pedagożka specjalna (surdopedagog), mentorka, tutorka. Autorka publikacji dotyczących niepełnosprawności, zwolenniczka alternatywnych form edukacji, konsultantka Narodowej Sieci Leczenia Stresu Traumatycznego Dzieci i Młodzieży, opiekunka Koła Naukowego Pedagogów Specjalnych.
 
Karolina Żelazowska – nauczycielka informatyki i matematyki Akademii Dobrej Edukacji w Warszawie. Tutorka, pedagożka, edukatorka, praktyk edukacji pozaszkolnej. Członkini Stowarzyszenia Cyfrowy Dialog, trenerka w programach Mistrzowie Kodowania, Cybernauci, #SuperKoderzy. Członkini Microsoft Innovative Educator oraz MIE Expert.

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.