Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Edukacja medialna zaprojektowana na nowo

13-05-2020

Opanowanie obsługi sprzętu i aplikacji to dopiero początek przygody z TIK. Należy dążyć do kształcenia kompetencji umożliwiających aktywne, odpowiedzialne, prospołeczne, krytyczne i twórcze korzystanie ze wszystkich rodzajów mediów w różnych celach.

 

Przymusowe przejście polskiej oświaty na nauczanie zdalne podczas pandemii COVID-19 pokazało, że w społeczności szkolnej, która obejmuje nauczycieli, uczniów i rodziców, jest jeszcze wiele do zrobienia w zakresie kształcenia profesjonalnych i osobistych kompetencji medialnych, informacyjnych i cyfrowych (dalej: MIC). Co prawda okoliczności tego przejścia były skrajnie trudne, ale prawda jest taka, że system edukacji zawiódł nawet na tak podstawowym poziomie, jak wykorzystanie umiejętności czysto technicznych. Poważnym problemem okazało się też zjawisko wykluczenia cyfrowego – brak odpowiedniego dostępu do narzędzi TIK wpłynął w znacznym stopniu na możliwość udziału w zdalnej edukacji nauczycieli, uczniów i rodziców. To bardzo niepokojące, ponieważ w społeczeństwie informacyjnym powinniśmy wymagać od siebie znacznie więcej niż sprawna obsługa sprzętu i oprogramowania. W dobie tzw. czwartej rewolucji przemysłowej potrzebne jest krytyczne zrozumienie zasad rządzących światem nowych mediów.


Zwracają na to uwagę medioznawcy i specjaliści ds. komunikacji społecznej. Wśród nich znaleźli się tacy, którzy zaproponowali konstruktywne podejście do zagadnienia, opracowując Model Edukacji Medialnej, Informacyjnej i Cyfrowej (dalej: MEMIC). Według twórców tego modelu konieczna jest edukacja w obszarze m.in. rozumienia otoczenia medialnego, w tym czynników kulturowych i ekonomicznych. Należy przy tym zwracać uwagę na wspólnotowy i partycypacyjny charakter mediów cyfrowych oraz na związek kompetencji MIC z kreatywnością oraz zdolnością do rozumienia i szanowania różnorodności kulturowej, a także na rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia – nie tylko w odniesieniu do przekazów medialnych czy źródeł, ale i technologii. Tak szerokiego podejścia do nauczania kompetencji MIC wciąż w Polsce brakuje.


Popularyzacja MEMIC ma pomóc we wdrażaniu kompleksowej edukacji medialnej w szkołach. Twórcy modelu (patrz: ramka „Szeroka koalicja”) wychodzą z założenia, że nauczyciele nie otrzymują dostatecznego wsparcia dydaktycznego, by mogli prowadzić tego typu nauczanie, dlatego trzeba do nich wyciągnąć pomocną dłoń.


Obszar wsparcia


Jak czytamy w opracowaniu prezentującym założenia modelu (bit.ly/opracMEMIC), nieodłącznym elementem świadomego korzystania z mediów jest zrozumienie ich funkcjonowania i wpływu na rozmaite obszary aktywności człowieka. Kompetencje MIC mają wpływ na wiele obszarów, m.in. na poszukiwanie i podejmowanie pracy, obieg informacji, uczenie się, dzielenie wiedzą, udział w życiu społecznym, obywatelskim czy kulturowym. W coraz większym stopniu zależy od nich jakość życia publicznego, stabilność demokracji, rozwój społeczeństw, a nawet zbiorowe bezpieczeństwo, o czym świadczą liczne przykłady dotyczące szerzenia dezinformacji.


Zadaniem MEMIC jest zatem wspieranie nauczycieli i uczniów w kształtowaniu kompetencji, które pozwolą analizować, krytycznie oceniać oraz tworzyć różne przekazy medialne (tekstowe, dźwiękowe, wizualne, audiowizualne, ikoniczne itp.), a także identyfikować źródła przekazów medialnych oraz ich polityczne, społeczne, ekonomiczne czy kulturowe uwarunkowania, interesy oraz konteksty. Równie ważne są takie umiejętności, jak interpretowanie przekazów i wartości obecnych w różnych mediach i rozpowszechnianych różnymi kanałami przez różne podmioty, wybieranie odpowiedniego medium do komunikowania własnych treści lub historii oraz docieranie do zamierzonej grupy w określonym celu. Należy przy tym dbać o niezależność, obiektywizm i różnorodność treści w mediach, w tym na platformach społecznościowych, a także wspierać innych, zwłaszcza dzieci i młodych ludzi, którzy mogą czuć się zagubieni w szumie informacyjnym, pomagając im w bezpiecznym oraz świadomym korzystaniu z medialnych źródeł informacji i wiedzy. Powinniśmy uczyć się od siebie nawzajem – również nauczyciele od uczniów.


Profesjonalne i osobiste


Kluczowe staje się ustalenie tego, jakie kompetencje są potrzebne osobom, które zajmują się uczeniem innych oraz pracą z dziećmi i młodymi ludźmi. Twórcy MEMIC sięgnęli w tym zakresie do dwóch ważnych dokumentów: standardów zawartych w Europejskiej Ramie Kompetencji Cyfrowych dla Edukatorów (DigCompEdu) oraz Europejskim Standardzie Edukacji Medialnej dla osób pracujących z młodzieżą (patrz: ramka „EMELS”). Zawarte tam założenia zostały dopasowane do polskiego kontekstu edukacyjnego.

 

[...]

 

Eryk Chilmon – redaktor prowadzący „TIK w Edukacji”


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym oraz elektronicznym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.