Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Szkolne obserwatoria astronomiczne

11-04-2019 Autor: Izabela Kapała
Posadowienie kopuły na...

Dzięki dostępności profesjonalnego sprzętu i cyfrowych narzędzi praktycznie każdy może zostać astronomem amatorem. Co ciekawe, niektóre szkoły stają się miejscem, gdzie nauczyciele wraz z uczniami mają możliwość badania nocnego i dziennego nieba.

 

Aby na terenie szkoły mogło powstać obserwatorium astronomiczne, najpierw musi się pojawić inicjatywa i cel, który ma przyświecać popularyzacji nauki wśród uczniów. Gdy pomysł osiągnie już stan realizacji, bardzo ważne jest przeanalizowanie wszystkich aspektów dotyczących usytuowania obserwatorium. Należy dokładnie zaznajomić się z aspektami dotyczącymi części budowlanej, technicznej, instrumentalnej oraz edukacyjnej projektu.

Konstrukcja i najważniejsze elementy

Do ochrony instrumentów obserwacyjnych przed warunkami panującymi na zewnątrz (np. opadami atmosferycznymi, wiatrem, sztucznym oświetleniem) służy kopuła. Zasada jej działania polega na możliwości obracania do zadanego azymutu oraz regulacji otworu szczeliny obserwacyjnej. Następnym ważnym elementem konstrukcyjnym jest solidny słup (pier), do którego zostanie przytwierdzony montaż teleskopu. Taki słup zapewnia efektywną stabilizację teleskopu podczas obserwacji prowadzonych z kopuły. Zasadnicze jest odizolowanie słupa od podłogi obserwatorium, gdyż poruszanie się wokół teleskopu niesie za sobą drgania podłoża, co ma wpływ na obserwacje wizualne, a przede wszystkim – na jakość wykonywanej sekwencji zdjęć. Dobrym rozwiązaniem podczas nocnych obserwacji astronomicznych jest zastosowanie czerwonego oświetlenia, które zapewnia użytkownikom odpowiednią widoczność, ale nie zakłóca przy tym widoczności nieba.

Kolejnym krokiem jest dobór sprzętu, który posłuży do prowadzenia obserwacji. Zazwyczaj pod kopułą umieszczany jest tzw. teleskop główny, który montuje się na dobranym montażu. Montaż umożliwia stabilne prowadzenie teleskopu oraz kompensowanie obrotu sfery niebieskiej – ten aspekt jest bardzo istotny podczas wykonywania sesji fotograficznych nieba (astrofotografii). Rozróżniamy trzy rodzaje teleskopów: refraktory, reflektory oraz układ optyczny mieszany, czyli katadioptryk. Odpowiednio zastosowane układy w określony sposób korygują wady optyczne wynikające zarówno z niedokładności wykonania sprzętu, jak i z fizycznych właściwości soczewek i zwierciadeł. Gdy już mamy teleskop główny, warto pomyśleć o mniejszym teleskopie będącym asystą dla podstawowego instrumentu obserwacyjnego, który sprawdzi się np. podczas astrofotografii.

Teleskop jest najważniejszym urządzeniem, ale bardzo istotnym elementem obserwatorium astronomicznego są też okulary. Dzięki nim będziemy mogli efektywniej badać rozgwieżdżone niebo. Okulary powinny być tak dobrane, aby w zmieniających się warunkach atmosferycznych można było dostrzec jak najwięcej detali obserwowanych obiektów astronomicznych.

Obserwacje nocne są wspaniałym doświadczeniem, jednak astronomią można zajmować się również w dzień. Słońce, nasza dzienna gwiazda, jest fascynującym ciałem niebieskim, które można obserwować po uprzednim zaopatrzeniu się w teleskop słoneczny doposażony w odpowiednie filtry (linie wodoru, wapnia, sodu, a także helu). Dzięki takiemu teleskopowi możemy podglądać zjawiska zachodzące na Słońcu, m.in. rozbłyski, protuberancje czy plamy słoneczne. Zazwyczaj teleskop słoneczny jest przenośny, ale może zostać również zainstalowany na osi głównego teleskopu. Tym samym możemy wykorzystać jeden montaż do sterowania teleskopami. Co oczywiste, teleskop słoneczny świetnie sprawdzi się w szkole, ponieważ lekcje odbywają się w ciągu dnia.

 

[...]

 

Izabela Kapała – nauczycielka astronomii, fizyki i informatyki w Zespole Szkół Samorządowych w Sułkowicach-Bolęcinie.


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym oraz elektronicznym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

« Powrót

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.