Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Budowanie profesjonalnej profilaktyki e-uzależnień

13-04-2018 Autor: Maciej Dębski

Jednym z nowych problemów, który coraz częściej będzie widoczny w naszym życiu, jest uzależnienie od nowych technologii. Pokazujemy, jak wdrożyć katalog usług wspierających osoby e-uzależnione bądź zagrożone e-uzależnieniem w szkole.

 

Zjawisko uzależnienia od nowych technologii można zakwalifikować do szerszego kręgu uzależnień behawioralnych dotyczących tych form zaburzeń, które nie są związane z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych, natomiast wynikają z problemowego (patologicznego) wykonywania pewnych czynności, np. korzystania z internetu, smartfona, portali społecznościowych, gier online. Szerokie zainteresowanie problematyką e-uzależnień, jak również realne problemy występujące w szkołach związane z problemowym używaniem mediów cyfrowych powodują, że minął czas jedynie teoretycznego rozprawiania o problemie e-uzależnień.

W artykule spisano najważniejsze etapy modelowego wdrożenia katalogu usług wspierających osoby e-uzależnione bądź zagrożone e-uzależnieniem w szkołach (dalej: model). Opracowanie pełni rolę praktycznego drogowskazu pokazującego krok po kroku, jak profesjonalnie wdrażać w szkole działania prowadzące do systemowego rozwiązywania problemu e-uzależnień. Punktem odniesienia nie będą usługi społeczne jako takie (patrz: ramka „Czym są usługi społeczne”), ale ich reprezentacja w postaci usług społecznych realizowanych w ramach systemu edukacji. Ich potencjalny katalog zostanie określony w dalszych krokach prezentowanego modelu.

Etap jednostkowych sygnałów

Pierwszym etapem prowadzącym do wdrożenia katalogu usług jest pojawienie się pierwszych sygnałów wskazujących na to, że problem nałogowego korzystania z mediów cyfrowych w istocie jest problemem przybierającym na sile i wyrazistości w danej szkole. Potencjalnymi sygnałami świadczącymi o nasilającym się problemie e-uzależnienia mogą być: korzystanie z urządzeń cyfrowych podczas zajęć lekcyjnych i przerw; wzrost liczby uczniów sprawiających trudności wychowawcze z powodu używania nowych technologii; przemęczenie uczniów, zwiększenie liczby uczniów mających trudności w przyswajaniu treści przekazywanych przez nauczycieli z powodu nadmiernego rozkojarzenia związanego z nałogowym używaniem mediów cyfrowych; występowanie zachowań związanych z przemocą w Sieci (cyberprzemoc); wchodzenie w konflikt z uczniami i nauczycielami z powodu używania mediów i urządzeń cyfrowych; obniżony nastrój psychiczny; somatyczne objawy związane z nadmiernym korzystaniem z nowych technologii; otyłość dzieci i młodzieży, niska aktywność sportowa.

Etap systemowej diagnozy

Można powiedzieć, że realizacja szkolnej diagnozy jest niczym innym jak przejściem z jednostkowego postrzegania interesującego nas zagadnienia na terenie szkoły do profesjonalnego oglądu zjawiska, przy zastosowaniu odpowiedniej metodologii prowadzenia badań, użytych technik i narzędzi badawczych. Decyzję o podjęciu prac nad opracowaniem naukowej diagnozy badawczej podjąć powinien dyrektor szkoły po konsultacji z radą pedagogiczną, przy współudziale rodziców na podstawie analizy danych pochodzących z jednostkowych sygnałów. Na tym etapie należy wskazać na to, że diagnozę lokalną należy powtarzać w czasie, a na podstawie wyników opracowanej diagnozy powinien być przygotowywany szkolny program profilaktyczny. Wyniki prowadzonych badań i diagnoz powinny przekładać się na opracowywanie praktycznych rekomendacji prowadzących do realnej zmiany (opracowywanie scenariuszy zajęć, oddolnych inicjatyw skierowanych do wszystkich uczniów i nauczycieli).

Etap programowania katalogu usług

Cykl działań podejmowanych na poziomie decyzyjnym to etap programowania. Etap ten odnosi się bezpośrednio do wyników zrealizowanej diagnozy, której głównym celem było dostarczanie szkole informacji o tym, czy skala zjawiska e-uzależnienia jest problemem istotnym dla środowiska szkolnego czy też nie.

[...]
 

Maciej Dębski – socjolog problemów społecznych, wykładowca akademicki, edukator społeczny, ekspert w realizacji badań naukowych, ekspert Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, fundator i Prezes Fundacji DBAM O MÓJ Z@SIĘG, pomysłodawca ogólnopolskich badań z zakresu fonoholizmu i problemu cyberprzemocy zrealizowanych wśród 22 000 uczniów oraz 4000 nauczycieli. W roku 2016 wdrożył eksperyment społeczny odcięcia 100 osób na 72 godziny od wszelkich urządzeń elektronicznych.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym oraz elektronicznym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2016 PRESSCOM Sp. z o.o.