Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Ochrona wizerunku ucznia

07-04-2014 Autor: Michał Kluska


 

Powszechny dostęp do aparatów cyfrowych i smartfonów ułatwił utrwalanie na zdjęciach wydarzeń szkolnych. Kwestia legalnego publikowania w Sieci fotografii z wizerunkiem uczniów jest skomplikowana i doczekała się wielu orzeczeń sądowych.
 

Wizerunek to dostrzegalne fizyczne cechy człowieka, tworzące jego wygląd i pozwalające na identyfikację osoby wśród innych ludzi” (E. Wojnicka, „Prawo do wizerunku w ustawodawstwie polskim”, ZNUJ PWiOWI 1990, z. 56, s. 107). Ochrona wizerunku osoby fizycznej – w tym wypadku ucznia – jest zagadnieniem prawnie złożonym. Ten wysoki poziom skomplikowania wynika z konieczności nałożenia na siebie trzech aktów prawnych rangi ustawowej. Są to, zaczynając od najbardziej ogólnego aktu: kodeks cywilny, traktujący wizerunek jako dobro osobiste, ustawa o ochronie danych osobowych (zdjęciu często towarzyszą inne informacje, które umożliwiają identyfikację z imienia i nazwiska konkretnej osoby) oraz ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która traktuje o rozpowszechnianiu wizerunku.

 

W dwóch aktach


Wizerunek jest przede wszystkim chroniony na mocy zapisów w dwóch aktach prawnych (patrz: ramka Ochrona wizerunku w aktach prawnych). Czy istnieją między nimi różnice? Nie wdając się w zbyt szczegółowe rozważania prawne, można powiedzieć, że kodeks cywilny porusza kwestię tworzenia wizerunku w warunkach naruszenia prawa do prywatności lub wbrew wyrażonej woli portretowanego (np. wykonanie zdjęcia w kompromitującej sytuacji). Chodzi zatem o sam fakt utrwalenia fotografii.

Nieco inne znaczenie ma ochrona przewidziana w prawie autorskim. Ochrona prawa do wizerunku ma charakter autonomiczny, co oznacza, że jest niezależna od naruszenia czci, prywatności czy innych dóbr osobistych. Zakazane jest rozpowszechnianie cudzego wizerunku także wtedy, gdy nie prowadzi to do ingerencji w prywatność lub dobre imię przedstawionej osoby. Artykuły 81 i 83 prawa autorskiego chronią wyłączną kompetencję osoby portretowanej do decydowania o rozpowszechnianiu jej wizerunku. Dobrem chronionym jest autonomia każdej osoby w zakresie swobodnego rozstrzygania, czy i w jakich okolicznościach jej wizerunek może być rozpowszechniany. W konsekwencji dla oceny naruszenia tego dobra nie jest istotne ustalenie, jakie inne interesy – oprócz ochrony własnej autonomii – uzasadniają odmowę osoby portretowanej w kwestii udzielenia zezwolenia na rozpowszechnianie jej wizerunku.


Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej – to podstawowa zasada. Artykuł 81 prawa autorskiego nie reguluje żadnych szczegółowych kwestii związanych z tym zezwoleniem, jak choćby formy tego oświadczenia woli czy zakresu czasowego obowiązywania zezwolenia. Sprawy te stały się przedmiotem orzeczeń sądowych, których na tle problemów dotyczących wizerunku jest wyjątkowo dużo.

 

Orzeczenia w sprawie zakresu wykorzystania wizerunku

 

Treść zezwolenia może być ogólna. Pojawia się wówczas pytanie o zakres wykorzystania wizerunku. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 26 lutego 2007 r. (I ACa 1492/06) stwierdził, że: „W przypadku udzielenia przez uprawnionego zezwolenia na wykorzystanie wizerunku w sposób abstrakcyjny, bez wyraźnego wyznaczenia granic czasowych czy ograniczeń do oznaczonych okoliczności (ograniczonych tekstem artykułów prasowych czy też pism tematycznych) uprawniony nie może skutecznie twierdzić, że jego intencją była jedynie publikacja zdjęć w pismach, których tematyka odnosi się do teatru, telewizji czy kina”.


[...]

 

Michał Kluska – adwokat, starszy konsultant w Kancelarii Olesiński & Wspólnicy i członek zespołu Prawa Mediów Elektronicznych. Prowadzi blog ekspercki pod adresem blog.e-prawnik.pl.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.