Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Cyberbezpieczeństwo w środowisku edukacyjnym

19-04-2017 Autor: Eryk Chilmon

MEN wystosował do dyrektorów szkół list dotyczący przestrzegania zasad cyberbezpieczeństwa w placówkach oświatowych. Choć bezpośrednią przyczyną tej akcji było medialne nieporozumienie, należy docenić, że ważny problem zagrożeń w Sieci poddano pod dyskusję.

 

Jednym z najgłośniejszych wydarzeń medialnych marca w Polsce było ostrzeżenie o zagrożeniu internetowym nazwanym przez dziennikarzy „grą niebieski wieloryb”. Przez kilka dni media powtarzały informacje o samookaleczających się dzieciach, które stały się ofiarami niebezpiecznej zabawy. Tego rodzaju wiadomość padła na podatny grunt, ponieważ wśród rodziców i nauczycieli istnieje wiele lęku i niepewności odnośnie do aktywności dzieci i młodzieży w Sieci. „Niebieski wieloryb” został skojarzony z tzw. wyzwaniami internetowymi, gdzie młodzi ludzie podejmują się wykonania często irracjonalnych i niebezpiecznych zadań, aby zyskać uznanie rówieśników. Szybko okazało się, że w Rosji doszło do kilku przypadków zaangażowania dzieci w niebezpieczną zabawę o nazwie „blue whale” (płetwal błękitny), ale w Polsce problem ten w zasadzie nie wystąpił. Generalnie w publikowanych informacjach prawda mieszała się z fikcją, a niesprawdzone do końca doniesienia zaczęły być powtarzane przez serwisy informacyjne. Zamiast rzetelnej relacji o zasadach cyberbezpieczeństwa odbiorcy uzyskali, utrzymane często w panicznym tonie, tabloidowe pseudoinformacje.

Reagując na doniesienia medialne, Ministerstwo Edukacji Narodowej pochyliło się nad kwestią cyberbezpieczeństwa uczniów. W liście skierowanym do środowiska oświatowego resort zwrócił się z prośbą o szczególne zwrócenie uwagi na zagadnienie bezpiecznego zachowania dzieci i młodzieży w internecie. Wprawdzie pismo, sygnowane przez podsekretarza stanu Macieja Kopcia, wpisało się w medialne zamieszanie wokół „niebieskiego wieloryba”, ale pozytywną stroną jego wystosowania jest nadanie wysokiej rangi kwestii bezpieczeństwa internetowego uczniów oraz przypomnienie szkołom, gdzie mogą szukać pomocy w razie wystąpienia zagrożenia.


Działania szkoły wynikające z przepisów prawa

Zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2016 r., poz. 1943 ze zm.) szkoły i placówki zapewniające uczniom dostęp do internetu są obowiązane podejmować działania zabezpieczające uczniów przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju, w szczególności zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające. O doborze konkretnych środków i form realizacji litery przepisu 4a decyduje dyrektor szkoły, ponieważ zgodnie z ustawą o systemie oświaty (art. 39 ust. 1 pkt 3) sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne. Zapis ten utrzymano również w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (DzU z 2016 r. poz. 59, art. 27). Ponadto w art. 1 pkt 21 tej ustawy podkreślono, że system oświaty zapewnia w szczególności upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o bezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także sytuacji nadzwyczajnych.


Atak na gry

Z powodu szumu medialnego wokół „niebieskiego wieloryba” i mylnego zakwalifikowania tego domniemanego zagrożenia jako gry komputerowej w ministerialnym liście znalazło się bezpośrednie odniesienie właśnie do gier.

W piśmie wysłanym do szkół podkreślono, że nadmierne korzystanie z gier może prowadzić m.in. do zaniedbywania nauki, aktywności fizycznej, kontaktów z rodziną i kolegami, zaniedbywania czynności, takich jak jedzenie czy sen, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do uzależnienia. Następnie zaczyna się problematyczna analiza sytuacji, w której autorzy listu powołują się na wspomniane wyżej niesprawdzone doniesienia medialne:

Gry zawierające agresję i brutalną przemoc powodują wzrost poziomu agresji u dzieci, uczą wrogich zachowań wobec innych ludzi oraz tego, że jedynym sposobem na rozwiązywanie problemów jest używanie siły. Media donoszą o nowej grze pn. „Blue Whale Challenge”, czyli „niebieski wieloryb”, która pojawiła się w internecie i zagraża życiu dzieci oraz nastolatków. Z doniesień medialnych wynika, że początek gry miał miejsce w Rosji, gdzie już ponad setka młodych internautów popełniła samobójstwo. Z doniesień mediów wynika, że gra jest bardzo popularna i wzbudza zainteresowanie młodych internautów. Psychologowie ostrzegają, że szczególnie narażone na udział w grze są osoby o niskiej samoocenie i poczuciu własnej wartości.

Fragment ten świadczy nie tylko o powoływaniu się na niesprawdzone źródła, ale też o niezrozumieniu problemu.

 

[...]

 

Eryk Chilmon – redaktor prowadzący „TIK w Edukacji”.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym oraz elektronicznym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2016 PRESSCOM Sp. z o.o.