Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Cyfrowe zasoby kultury

18-12-2017 Autor: Eryk Chilmon
W październiku br....

Łatwy i darmowy dostęp do cyfrowych danych i informacji otwiera przed szkołami ogromne możliwości. W Polsce podejmuje się coraz więcej inicjatyw, których celem jest digitalizacja zasobów kultury. Jedną z najważniejszych jest obecnie projekt Patrimonium.

 

Projekt „Patrimonium – digitalizacja i udostępnienie polskiego dziedzictwa narodowego ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz Biblioteki Jagiellońskiej” powstał z inicjatywy Biblioteki Narodowej, która od wielu lat prowadzi działania związane z digitalizacją oraz udostępnianiem swoich zasobów w postaci elektronicznej. – Realizacja projektu obejmuje cały proces digitalizacji ponad miliona zbiorów bibliotecznych: począwszy od katalogowania zbiorów i kwalifikowania ich do projektu, poprzez niezbędną konserwację, digitalizację, a skończywszy na udostępnianiu w cyfrowej bibliotece. Najcenniejsze obiekty fotografowane są w pełni kontrolowanych warunkach cyfrowymi aparatami, które zapewniają najwyższą możliwą jakość reprodukcji. Większość książek i czasopism digitalizowana jest za pomocą urządzeń pozwalających na bardzo szybki przebieg procesu – tłumaczy Dominik Cieszkowski, pełnomocnik dyrektora Biblioteki Narodowej do spraw rozwoju. Zdigitalizowane zbiory udostępniane są za pośrednictwem biblioteki cyfrowej Polona (polona.pl). Realizacja projektu, który ruszył z początkiem 2017 r., przewidziana jest na 36 miesięcy. Przez cały okres trwania projektu materiały na bieżąco będą katalogowane, skanowane oraz publikowane w Polonie.

Źródła danych

Pochodzące z dwóch największych książnic w kraju, zdigitalizowane i udostępnione w ramach Patrimonium zasoby kultury stanowią trzon Narodowego Zasobu Bibliotecznego, który w myśl rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie narodowego zasobu bibliotecznego podlega szczególnej ochronie polegającej na zapewnieniu bezpiecznych dla danego rodzaju materiałów bibliotecznych warunków (m.in. w zakresie kopiowania i utrwalania na informatycznych nośnikach danych, które nie powodują pogorszenia stanu ich zachowania lub zniszczenia). Zakupiony w ramach projektu profesjonalny sprzęt do digitalizacji ma zapewnić wysoką jakość obrazu cyfrowego, a także archiwizację obiektów i ich zabezpieczenie zgodne z obowiązującymi w Bibliotece Narodowej standardami.

Wszystkie obiekty wybrane do projektu należą do domeny publicznej, co pozwala na ich nieograniczone wykorzystanie w celach naukowych, edukacyjnych, artystycznych, a także komercyjnych. Procesowi digitalizacji zostaną poddane dokumenty pochodzące ze zbiorów kartograficznych, muzycznych, ikonograficznych, jak również czasopisma, druki ulotne, rękopisy, stare druki oraz książki z XIX i XX w. Część z nich podlega szczególnej ochronie ze względów konserwatorskich i nie jest dostępna na co dzień. Należą do nich m.in. cymelia (bardzo rzadkie i cenne druki lub rękopisy), druki sprzed 1801 r., rękopisy (w tym rękopisy muzyczne i mapy rękopiśmienne), ryciny, rysunki, fotografie, mapy sprzed 1946 r., egzemplarze archiwalne druków ulotnych sprzed 1946 r.

Przeprowadzona digitalizacja obejmie łącznie milion obiektów: 652 tys. z zasobów Biblioteki Narodowej oraz 348 tys. ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej. Dzięki projektowi wszystkie te dzieła będą szeroko dostępne dla każdego użytkownika internetu.

Nowoczesna Polona

Jak już zostało wspomniane, udostępnianie cyfrowych zbiorów następuje za pośrednictwem biblioteki cyfrowej Polona, której interfejs graficzny wciąż jest rozbudowywany. To jedna z najnowocześniejszych bibliotek cyfrowych na świecie i jednocześnie największa tego typu instytucja w Polsce. Biblioteka Narodowa, administrator Polony, udostępnia w serwisie obiekty różnych instytucji. Zdigitalizowane i udostępniane zbiory codziennie powiększają się nawet o 2000 obiektów: książek, starych druków, rękopisów, grafik, map, nut, fotografii, ulotek, afiszy i pocztówek.

W Polonie można znaleźć najcenniejsze skarby polskiej kultury i historii, np. Kronikę Anonima zwanego Gallem, rękopisy Kochanowskiego, Mickiewicza i Chopina czy rysunki Norwida i Witkacego. Nauczyciele różnych przedmiotów mają więc możliwość znalezienia obiektów, które uatrakcyjnią szkolne zajęcia. Są tu obiekty reprezentujące cały przekrój dziedzin i epok: rękopisy iluminowane, najstarsze polskie książki drukowane, ryciny, rysunki oraz publikacje popularne – pocztówki, stare elementarze, książki dla dzieci, książki kucharskie czy dawne poradniki.

[...]

Eryk Chilmon – redaktor prowadzący „TIK w Edukacji”.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym oraz elektronicznym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

« Powrót

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2016 PRESSCOM Sp. z o.o.